Bilim ve Teknik + Secim Hezeyanlari

Su siralar cok yogun geciyor gunler, donem sonu yaklasiyor.  Bu donem grad. ogrencilere Intro to Quantitative Methods veriyordum, yani temel istatistiki metodlar.  Bunlari biraz da baglamina oturtmak gerekiyor tabii.  Siyaset bilimi'nin "bilim"inin icini doldurmaya calisiyorum ortalama, standart sapma, varyans gibi teknik seyleri ogretirken bir yandan da.  Istatistigin ozu malum "inference" (Turkcesi ne bunun?  Cikarim?).  Elinizdeki datanin soyledikleriyle Gercek (buyuk G ile) ya da Dogru'ya ulasmaya calisiyorsunuz.  Derste bunu anlatirken iste mesela diyorum ki "Bir Gercek ortalama gelir var ama biz 250 milyon Amerikaliya sorup gelirlerini ogrenemedigimiz icin bunu bilemiyoruz.  Bu gercegi bir ustun varlik biliyor.  Biz 2500 kisiye anket yapip, onlarin gelirlerini ogrenip, bu veriyle Gercek ortalama gelire ulasmaya calisiyoruz."  Derste iste bir ustun varliga, bir Tanri'ya gonderme yapip duruyorum, sonra da kendi kendime ders din kulturu ve ahlak bilgisi dersine dondu yeter diyorum.

Neyse.  Bilim, iste, dogrulari kesfetme cabasi.  Ve suclulugu ispat edilene kadar herkes masum oldugu gibi (cok Amerikan!), yanlisligi ispat edilene kadar her hipotez de dogrudur (bunu da Hipotez testi kisminda anlattim, yine istatistik icin temel bir sey hipotez testi).   Bilim dedigin aslinda dogru olanin dogrulugunu kanitlama cabasi degildir, yanlis olanin yanlisligini kanitlayarak yanlis bilgiyi ekarte edip dogru olma ihtimali yuksek hipotez sayisini en aza indirgeme cabasidir.  Tabii halk arasinda bu boyle bilinmiyor.  Dogrulugu kanitlanana kadar her sey yanlis oluyor.  Ve bu yuzden Evrim Teorisi soz konusu olunca "E hani kanitlanmamis bu, dogru degil, yanlis, yalan, ogretilmemeli, bik bik bik bik"...  Ben bu konu

nun uzmani degilim ama bu teorinin cogu onermesini dogrulayan surusuyle kanit var, yanlislayan kanit yok (Harun Yahya'nin yalan dolanlarina inanmadiginizi varsayiyorum).  Yani yanlislayan bir bulgu olsa zaten yer yerinden oynardi.  (Ha Darwin'in hipotezlerinin bir kismi yanlislanmis, gozden gecirilip duzeltilmis olabilir ama evrim olayinin kendisi bildigin yanlislanana kadar dogru statusunde). 

Darwin'in 200. dogum yili, Darwin yili bu yil malum.  Dogum gununde blogosferde bir tur Darwin senlikleri duzenlendi, ben gec kaldim.  Ama gec de olsa heyo diyelim ve bir ornege yonlendirme yapalim buradan.  Bir de ilgilenenler icin Turkce Evrim Teorisi'ne giris ilmihali.  Beni evrim teorisi uzerine donen politik tartismalar daha cok ilgilendiriyor haliyle.  Dini politiklestirmenin en dangalak disavurumlarini evrim teorisi konusunda gorebiliyoruz zira.  Amerika'da zaten okullarda yok evrim teorisi okutulmasiydi, yok akilli tasarimdi derken muhtesem bir sov devam ediyor bayagidir.  Turkiye de sonunda gercek Kucuk Amerika oldugunu ispatliyor.

Turkiye'de ben ortaokul-lise fen derslerinde Evrim teorisini ogrendim.  Evet, cok iptidai ve yuzeysel bir sekilde ogrendim ama ogrendim.  Ama Turkler anketlerde evrim teorisini kabullenemedikler

ini ifade ediyorlar.  Bence bu kabullenemeyisin bir kisminin sebebi anketor "evrim teorisi bidi bidi..." diye soruyu sordugunda karsisindaki sujenin "Ho? O ne ola ki?" diye kalakalmasi.  Yani ayni soruyu "maddelerin cekim yasasi bidi bidi..." seklinde sorsaniz da "aa yok inanmam!" cevabi almaniz mumkun gibi geliyor.  Tabii, bunun disinda "evrim" lafini duyunca hemen aklina maymunlar gelen guruh var.  "Ben maymundan gelmedim!" itirazi ile reddediyorlar (halbuki evrim teorisi kimseye senin anan baban deden ninen maymunmus demiyor).  Bu maymundan gelmedimcilerin buyuk kismi da "Kuran oyle demiyor"cular.  Yani kadinin erkegin kaburga kemiginden geldigini kabul edip de insanin maymundan geldigini kabul edemeyenler.  

Simdi, benim burada yapmak istedigim dini inanc sorgulamak, evrim teorisi'nin aslinda dini ogretiyle ters dusmedigini ispatlamak, evrim teorisi dogrudur diye yirtinmak degil.  Asil derdim, dini sebepler yuzunden bilimsel teorinin reddedilmesi.  Yani gidip adam gibi bir fosil bulup "ahanda evrimi yanlisladim" dese biri "henn, demek ki bu teoride var bir terslik" diyecegiz hepimiz.  Ama yapilan bu degil, ampirik bilgi ve bulgu ile degil kutsal kitaplarla, dini ogretilerle test edilip yargilaniyor bilimsel teori. Sorun burada.

Hadi bir takim dangalak bilimsel teoriyi dini ogretilerle test edip karara varma gibi bir ahmaklik yapiyor.  Bu 

hatanin arkasina devletin elini koymak ne bicim bir istir?  Bu gune kadar evrim teorisi Turkiye'de bir politik mesele degildi.  Okullarda ogretilmesi ogretilmemesi konusunda bir tartisma yasamadik, secimlerde gundeme gelmez, yuksek mahkemelere hakim atanirken evrim konusundaki gorusu merak edilmez.  Eger biyoloji ogretmeni gercek biyoloji ogretmeniyse ogretir, ahmaksa es gecer, tamamen mikro seviyede alinan bir karardir, acik secik (explicit) bir devlet politikasi yoktur.  

Bugun cikan habere gore artik evrim teorisi Turkiye'de de bir politik mesele oldu, hayirli olsun!  Devlet'in bir kurumu olan Turkiye Bilimsel Ve Teknolojik Arastirma Kurumu Tubitak'in 40kusur yillik bilimsel yayini Bilim ve Teknik Darwin'li dergi kapagini veto etmis, Darwin ve Evrim Teorisi hakkindaki 15 sayfalik icerigi de cikarmis.
 Kanald haber'de gordum ilk ilgili kapaklari ama buradakileri hurriyet'in asagida linki bulunan 

haberinden arakladim.  Ksilastirmali iki kapagin resmi sekil 1a'da.

Bu iste parmagi olan kisiler onemli degil, onemli olan bu kurumun catisi altinda boyle bir seyin olmus olabilmesi.  Simdi -atiyorum- ODTU'de Biyoloji bolumunde bir profesor Evrimsel biyoloji uzerine bir proje yazsa ve Tubitak bursuna basvursa ve basvurusu reddedilse, bu reddin sebebinin sirf projenin konusunun evrim olusu  ve evrim fikrinin bazi dar kafalilarca inanclarina ters dusuyor seklinde yaftalanisi olmadigina kim bizi ikna edebilir?  Sirf dini sebeplerle bilim dunyasinda gayet de kabul gormus, uzerine surusuyle bilim adaminin calistigi, biyoloji bolumlerinde "evrim ekoloji" diye kursuleri bulunan, ve henuz YAN-LIS-LA-NA-MA-MIS bu teoriyi yok saymak, elinin tersiyle itmek, ve hatta SANSURLEMEK ne bicim bir seydir?  Tubitak dedigin az buz da para dagitmiyor, Amerika'nin NSF'i gibi bir kurum olusturmaya calisiyorlar sozde.  Ama verilen bu burslarin dini inanc, ideoloji, dayimin oglu olma gibi kriterlere gore dagitiliyor olmasi fikri, of Tubitak'i da mi patronaj yuvasi yaptiniz be diye isyan ettiriyor.

Bakin cikip da "iste evrim teorisine alternatif bilmemne teorisi: maymundan gelmiyormusuz, kilden geliyormusuz" diye kapak yapsalar, bu teori ugruna yapilmis calisma ne kadar boktan olsa da itirazim olmaz.  Motivasyonu dini olsa da calisma bilimselse, bilimsel metoda uygun bir sekilde yapilmissa, BILIM ve Teknik dergisine koysunlar, bana ne.  Ama dini inanclar yuzunden bilimsel olarak yanlislanmamis bir teoriyi yok saymak... YUH!   Bu aslinda buyuk bir skandal, oyle kanald haber'de sansasyonel iki satirla gecistirildigine bakmayin.  Eger din ve inanc bilimin, egitimin icine bu kadar girdiyse, Gercek ve Dogru olani arayisimiz bilgi, bulgu, data ile degil de kutsal kitaplara bakarak devam edecekse bu resmen yuzyillar geriye gitmek demektir!  Dusunun Islam dunyasinin bilim adamlari, astronomlari, matematikcileri bile atiyorum yildizlari gozlemleyip hesap yapiyorlardi (misal: bir yilin=dunyanin gunes etrafindaki bir turunun uzunlugunu ilk kez dogru olarak olcen Ulugbey).  Simdi biz "kitabimiz yanlis dediyse yanlistir"a geri mi donuyoruz?

Tubitak'in ve universitelerin ozerklesmesi gerektigini bir kez daha gozler onune serdi bu sansur!

[ekleme: Konudaki Radikal haberi buradan, Milliyet haberi buradan, Hurriyet haberi de suradan.   Anaakim medyaya dustugune gore uluslararasi skandal beklentisi icindeyim!]

Secim hezeyanlari kismi kisa:  Ya bu ne bicim hukumet?  Yerel secim var diye her seyi bosladilar?  Ekonomik kriz teget geciyordu sozde, The Economist gelismekte olan ulkeler icinde krizden en kotu etkilenebilecek ulkeler icinde sayiyor Turkiye'yi, dolar aldi basini gidiyor, ekonomik aktivite duragan vs.vs. (Su siralar RTE ile yildizi barismayan Dogan medya'dan bir panorama surada.  Aralari iyi olsa "oo ekonomi super!" derlerdi, o yuzden yine de temkinli okumak lazim.)  Hukumet secim otobusu tepelerinde, global kriz yokmus gibi davraniyor.  Bir politik hamle, bir ekonomik krizin derinlesmesine hazirlik, bir farkindalik yok.  Aloo, kriz teget gecmiyor, direk bogrumuze girdi kime diyorum?

Ay, bir de cok son olarak:  Noooolduuu delikanli Tayyip saksakcilari?  Davos sovunun arkasi geldi mi, hm?  Davos'taki delikanliligini devam ettirdi mi BasPadisah 1. Tayyip?  Benim takip edebildigim kadariyla bir sure goguste yumusatildi bu top sonra da taca atildi?  En son Babacan ve Livni (Israil disisleri bakani) canim cicim muhabbettelerdi, hasar kontrolu/damage control turlarindalardi?  Yemisim sov delikanliligini, yiyosa dolarin ustune bin rodeo yap kovboylugunu gorelim.  

Evet, basbakana bloglardan laf giydirmek de ayri bir zevk.