Su siralar gundemde Apo'nun Imrali'daki yeni hucresi ve oradaki yasam sartlariyla ilgili sikayetleri var. Apo'ya bu reva mi diye DTP de sikayet ediyor, Guneydogu'da mitinglerine katilan Kurtler protestolar yapiyor, guvenlik gorevilerine saldiriyor (galiba bir de ulku ocagi taslanmis). Bunun yaninda bati illerinde de molotof kokteylli saldirilar oluyor. Bir metrekare ugruna ya rab, ne siddet ne zarar ziyan oluyor.
Beni de bir dusunce aldi. Ben Kurtlerin "esit vatandas" olmalarindan taraftarim, en azindan baskilardan ve siddetten kurtulsunlar anasini satayim. DTP (veya o da kapatilirsa baska bir isimle baska bir parti) bulunsun, tercih eden Kurtler o parti tarafindan temsil edilsin, bence olmasi gereken. Yani, Kurt degilim ama onlarla ilgili politik meseleler soz konusu oldugunda kopuk sacan bir irkci olmaktan da cok uzagim. Dusundum dusundum, hala anlayamiyorum: Apo'nun hucresinin buyuklugu BU kadar mi onemli Kurtler icin? Simdi biraz da sesli (yani yazili) dusunecegim bu soru uzerine.
Oncelikle bloga ugramadigim sure icinde baslayip suregelen bir "Kurt acilimi" var hukumetteki AKP tarafindan ortaya atilan (ve dun DTPnin ileri gelenleri tarafindan artik kapatildigi ilan edilen!?). Valla, acilim acilim diyorlar ama ben bir somut politik program gormedim ortaya konmus. Yani bu "acilim" neyin nesidir yeminlen bilmiyorum. Ise guce dalip kacirdim mi, ne oldu bilmiyorum. Ama acilimin NE oldugu herkesin malumu da ben habersizsem bana yaziklar olsun, biri de Allah rizasi icin gelip aciklasin, yorumlara bir link biraksin da bu leke alnimdan silinsin.
AKP ortaya bir "Kurt acilimi" lafi atti (bence sulari test etme amacli bir girisimdi), sonra Apo'nun emri ve DTP'nin de girisimleriyle Kuzey Irak'tan "baris elcileri" diye adlandirilan bir grup insan geldi (kullanacak kelime bulamadim, gerilla mi diyeyim, terorist mi diyeyim bilemedim. a mi diyim b mi diyim c mi diyim d mi diyim diyen Recep Ivedik'e dondum). Ilginctir ki, gencler geldiklerinde tutuklandi ve hepsi serbest birakildi (ordu ve emniyetcilerin kesin ici kanaglamistir o noktada, ama saniyorum AKP "sit boy!" dedi, dizgini cekti). Sonra bu gencler otobus tepelerinde sehir sehir dolastirildi -ki dunku olayli miting de bunlardan biriydi saniyorum. Bu gencler boyle "kahraman" muamelesi gordukce, onlari terorist, vatan haini, bebek katili vs vs olarak gorenler de cileden cikti, Izmirli sarisin kizlar ellerine taslari aldi falan.
Ama butun bu hengamenin "a mi diyim b mi diyim?"den ciktigini farkediyor musunuz? Ortada 34 kisilik bir grup var ama o 34 kisiye uygun gorulen etiketler, isimler ve tabii ki bu etiketlerin ifade ettigi hisler ve dusunceler Kurtler ve Turkler icin bambaska, bambaska olmanin otesinde ZIT. Poteyto-potato, tomeyto-tomato meselesi degil, terorist-ozgurluk savascisi meselesi, ciddi fikri ve hissi ayrim var. Yillardir onlara terorist deyip ordulariyla peslerine dusen Turklere inat Kurtler onlari kahramanlastiriyor, yillardir onlarla catismalarda "sehit"ler veren Turkler ise onlarin kendilerine gore "hak ettikleri" cezayi bulmak yerine ellerini kollarini saglamasina sinir oluyor ve Kurtlere topyekun nefret biliyor. Bu insanlarin bir araya gelmesi, bir ortak noktada bulusmasi mumkun mu?
Basligin gonderme yaptigi siiri biliyorsunuzdur, ben okuldan hatirliyorum, Turkiye'deki egitim sisteminden gecmis herkesin de su satirlari bildigine eminim. eksi'den kopyala yapistir:
yaralanmış temiz alnından uzanmış yatıyor;
bir hilal uğruna ya rab, ne güneşler batıyor!
ey, bu topraklar için toprağa düşmüş, asker!
gökten ecdad inerek öpse o pak alnı değer.
sana dar gelmeyecek makberi kimler kazsın?
"gömelim gel seni tarihe!" desem, sığmazsın.
Hatirladik mi? Bu siir, malumunuz, Canakkale sehitlerine yazilmis bir siir. Ama butun olmasa da bazi Kurtler haberlerde hep gordugumuz, bazilarinin "les" dedigi o dizim dizim dizilmis "terorist"ler icin aynen bunlari soyluyor, bu hisleri besliyor (muhtemelen M.A. Ersoy'un dini gondermelerinden arinmis bir sekilde). Turklerin Canakkalesi neyse Kurtlerin Yuksekovasi, Kandili de o. Sehitlerimizi gommeyi tahayyul ettigimiz tarihler farkli tarihler, gokten inip sehitlerimizin alnindan optugunu tahayyul ettigimiz ecdad farkli kisiler, ugruna olunen "hilal" baska emeller. AMA, sorunun ozu de su: sehitlerimizin ugruna topraga dustugu bu topraklar, bu tahayyul edilen "vatan" farkli vatanlar degil, bir sekilde kesisiyorlar, overlapping moterlands mi desek ne desek. Onu paylasamiyoruz iste, farkli ecdadlar, farkli tarihler, farkli emellere sahipken ayni vatanda nasil yasanir? Yasanabilir mi? Yasayabilmek icin butun o farkliliklari iki taraftan durtukleye kurtukleye biraraya getirmek, "bak bu bizim ortak tarihimiz" diyebilmek gerekmez mi? Bunun olmasi mumkun mu?
Apo'nun hucresi diyordum. Her seye hicbir sey bilmeyen birisi gibi bakinca o kadar sacma geliyor ki. Kurt halkinin sorunlari dag gibi: ekonomik sorunlar, kimlik ifadesi ve ozgurlukle ilgili sorunlar, ozellikle kadinlarin basina patlayan sosyal sorunlar, gocler/geri gocler, baski... Cok. Butun bunlar dururken bunlari halletmeye ugrasmasini bekledigimiz DTP Apo'nun hucresinin cami aciliyor mu acilmiyor mu ona takmis. DTPli belediye baskanlari bir araya gelip Apo'ya insanca sartlar saglansin diye bildiri yayinliyorlar. Yahu belediyeleriniz dahilinde Apo'dan coook daha kotu sartlar altinda yasayan insanlar var, size oy vermis insanlar. Onlarin sorunlarini cozdunuz de Apo'ya mi sira geldi? Evet, boyle dusundum once.
Ama sonra, sorunun yine a mi diyim b mi diyim'e geldigini gordum. Dogrusu benim icin Apo gayet siradan bir insan. "Bebek katilieeeeee" diye bogazina atlayacak kadar nefret duymasam da, kendisine 1 gidim sempatim yok. Kisilik olarak iyyy dedigimi bile soyleyebilirim (fazla megaloman ve bencil bence). Yanlislar yapti ve bu yanlislarin cezasini cekiyor. Zavalli bir politikaci, bir kumar oynadi ve iflasin esiginden dondu, simdi elinde kalmis iki chiple tekrar oyuna donmeye, oyuna agirligini koymaya calisiyor. Hem Turkler hem Kurtler icin bu kisinin bir sembolik anlami var ama. Turkler icin sembolik anlamini anlamak icin kisaca yakalanip Turkiye'ye getirildigi gunlerde ulkede esen havayi hatirlatmak yeterli olur herhalde, biraz Amerikalilar icin Humeyni veya Saddam, simdi de U. bin Ladin gibi bir sey, the source of all evil. Ama Kurtler icin de o bir kurtarici, bir lider (as in: Biji serok Apo!), ozlenen hayatin mujdecisi, kurucusu. Turkler icin Ataturk neyse, Kurtler icin de Apo bir "Father of the Kurds in the making" (Apo icin bu megolomanisini oksayan, kendisini alttan alttan ruhunu titreten bir benzetme, bu da bir sir degil).
Simdi bir sonraki soru: Kurtler bahsettigim dag gibi sorunlari dururken, kendileri zor hayatlar yasarken niye Apo'nun 1 metrekaresi icin yanginlar cikariyorlar? DTP'yi demiyorum, onlarin niyetleri farklidir, siradan vatandastan bahsediyorum. Isim yok diye gidip Is ve isci bulma kurumu'na molotof atiyor musun? Sanmiyorum ki kimsenin aklina boyle bir sey gelsin. Ama Apo'ya ozgurluk! diye molotoflar atiyor catismalara giriyorsun. Niye ki? Apo BU KADAR mi cok sey ifade ediyor senin icin? Bu kadar mi seviyorsun ki kendini unutup, riske girip protesto ediyorsun? Oyleyse "Ataturk olmus biliyor musun?" diye aglayan cocuktan pek farkin yokmus dogrusu.
Pek anlayabildigimi soyleyemem bu hengameyi, anlatan olsa da anlasam. Ama tahminlerim var, Apo sevgisi degil bu tahmin. O basit ve yuzeysel bir cevap olurdu. Apo ve yasam sartlari durup durup gundeme geliyor, her seferinde de ortalik yaniyor yikiliyor, bu bir pattern oldu resmen. Hatirliyor musunuz, bir sure once de Apo'yu zehirliyorlar tantanasi olmustu, Avrupa'da bagimsiz lab'lere sacini gonderme talepleri falan. O siralar (2007) secim muhabbeti vardi, AKP Guneydogu'da salvolara baslamisti.
Benim tahminim (hipotez bile demiyorum bakin), AKP Guneydogu'ya, Kurtlere, Kurt secmenlere yonelik bir isler icine girince DTP'nin etekleri tutusuyor ve Kurt vatandaslari, Kurt oylari kendisine yonlendirmek, "din kardeslerimiz" AKP'ye kaymalarini engellemek icin ortami polarize etme ihtiyaci duyuyor. Kurtler zaten Apo konusunda hassas diye hemen onu gundeme getiriveriyorlar. Apo diyerek bir galvanize ediyorlar, bir de mitingler eylemler vs. ile provokasyon yaptin mi, oh mis. Bati illerindeki saldirilar, araba yakmalar vs. tamamen bu amaca yonelik: Turkler Kurtlere nefret kussun da biz de Kurtlere "yaa, iste gorun, bunlarla ayni partiye mi oy vereceksiniz?" diyebilsinler.
Bu arada demin soruyordum ya "Kurtlerin baska derdi yok mu da Apo'nun penceresi icin ortaligi yikiyorlar" diye. Bence o ortalik sadece Apo icin yikilmiyor. Kimse onlari issizlik ve evsizlik yuzunden sokaga dokmuyor, Apo icin dokulmusken saniyorum o sorunlarinin sikintisini da kanalize ediyorlar. Yani Apo'nun penceresi metrekaresi icin degil butun bu feryat figan tamamen. Lakin, o "sikintimiz var" mesaji duyulmuyor Apo gurultusunde, keske duyulsa. E. Ayna miydi, bir DTP ileri geleni dun Apo'nun penceresine konan kafes Kurt halkini kafesler gibi bir sey demis, Apo ile Kurtleri butunlestirmis. Apo ile ilgili bir sembolizm var evet, ama Apo ile Kurt milletinin bu kadar ozdeslesmis olduguna ben inanmiyorum dogrusu. Kurtlerin cogunlugunun A. Ocalan'a varligim varligina armagan olsun modunda yaklastigini sanmiyorum. Apo'nun Imrali sikintilarinin da Kurtlerin sikintilarinin yaninda bir hic oldugunu dusunuyorum.
DTP hakkinda kotu konusmak istemiyorum. O. Baydemir gibi ileri gelenlerine direk gicik olsam da A. Turk gibi akliselim liderleri de var. Kisilerden bagimsiz olarak, Kurtleri temsil eden bir politik parti olarak bu meselenin cozumunde cok kilit rolleri var, olmali da. Ama bana oyle geliyor ki, bazen kendi varliklarinin derdine dusup cozumu ve saireyi bos verebiliyorlar, cozumsuzlukten beslenmeyi seciyorlar. TSK icin "bitirmezler savasi savastan besleniyorlar" deniyor ya, ironik olarak biraz buna benziyor DTPnin bazi politik tavirlari. "Imkansiz!" dedigimiz seyler zamanla normalize oluyor (bu kadar kolay Kurt diyebilmek, yazabilmek mesela) ama Turk devletinin Ocalan ile masaya oturmasi daha bir sure imkansiz kalacak. Bunu bile bile, her girisim icin onu ortaya suruyor olmalari, olmazsa olmaz, sart bu demeleri hic normal degil. Ya hic barganing, negotiation bilmiyorlar ya da cozumsuzlukten yanalar, politikaci olduklarina gore de ilk ihtimal gercekci degil!
DTP Apo'ya mecbur mu? Bence degil, keske bunun farkina varip ipleri ellerine alsalar. Varligin tehlikedeyse* secmenine bir ise yaradigini goster, onlarin derdine derman ol. Apo'nun derdine derman oluyorum bennnn diye cigirmak gibi kolay yolu secme. Sen Apo Apo derken, AKP komurle buzdolabiyla dinle imanla altini oyuverir, cunku Apo da bir yere kadar. DTP israrla Apo'yu lider ve cozumun ilk duragi olarak goruyor, DTP israrla PKK'dan kendini bagimsizlastirmiyor. Apo'dan ve PKK'dan vazgecerse olan destegini de yitireceginden korkuyor buyuk ihtimalle. Kendilerine AKP ornegini incelemelerini tavsiye ederim. Erbakan'dan kopmalarinin, kendilerine bictikleri yeni kilifin nasil haklarinda super hayirli oldugunu incelesinler. Kurtlerin ozledigi DTP nasildir bilmiyorum, ama Kurtlere sempati duyan Turklerin ozledigi DTP bu degil. Butun "dava"yi bir adamin konforuna indirgeyen bir "politik parti" degil. Umarim en kisa zamanda kestirme yollardan vazgecerler.
AKP de ortaya bir acilim macilim laf atti, icini doldursun ortaligi siddete teslim edecegine. Valla malum AKP antipatime ragmen alkislamaktan geri durmam adam gibi bir is cikarirlarsa. Ama sirf "Hmm, Guneydogu oylarini DTPden kendimize nasil kaydiririz?" dertli, bos verin Kurtlugu, din kardesiyiz elhamdulillah, haydi kosun cemaat evlerine alt metnine sahip bir acilim yumurtlarlarsa Zeus'tan Krishna'ya butun tanrilarin gazabi uzerlerine olsun.
*DTP'nin varligi yine gundemde olan kapatma davalariyla da tehlikede denebilir. Ama acikcasi daha kapatilmadan yeni parti kuran, kullerinden dogmaya alisik bu parti icin bu bir "varlik" tehdidi degil artik. Hatta "keske kapatsalar" diyor bile olabilir aralarindaki cakallar. Maksat ucurumlar derinlessin.
Bir de PS: Yazida Kurtler Turkler falan dedim hep ama bunlarin icinde bayagi varyasyon oldugunu biliyorum. Soylediklerim "ortalama" olarak alinsin, ekstremlerden bahsetmiyorum cogunlukla. Turklerden bahsederken ne liberal/demokrat/ilimlilar ne de ultramilliyetcikafatascilardan bahsediyorum Turkler derken. Kurtlerden bahsederken daha fazla bile atiyorum, cunku Kurtlerin politik tercihleri konusunda verdikleri oy ve katildiklari miting/gosterilerden baska pek verimiz yok!
Iste oyle bir sey.
Hazir buradan girmisken, farkina vardigimdan beri gicik oldugum bir diger seyi de gundeme getireyim. Buyrun su gordugunuz fotograf ekonsolosluk sayfasinda yurtdisinda yaptiginiz evliliginizi Turk makamlarinda kaydetmek icin kullanilan 2 formdan biri. Formun yarisinda anani babani soruyorlar, diger yarisinda dinini. Dinsiz secenegi var ama ateist ve agnostik farkli seyler mesela, o ayrim yok. Diger secenegi var ama "belirtmek istemiyorum/prefer not to answer" secenegi yok.
